Yüzme havuzu skorbordu seçerken neye bakılır?
Skorbord seçiminde beş kriter belirleyicidir: en uzak izleyiciye göre karakter yüksekliği (rahat okuma için izleme mesafesinin metresi başına yaklaşık 5 mm), havuzun kulvar sayısı (olimpik havuzda 0–9 arası 10 satır), kapalı havuzda 1.500–2.500 nit, açık havuzda 5.000–7.000 nit parlaklık, ön yüzde IP65 koruma ve touchpad zaman ölçüm sistemiyle doğrudan veri entegrasyonu.
Bir yarışma havuzunda skorbord, zaman ölçüm sisteminin seyirciye, antrenöre ve sporcuya dönük yüzüdür. Touchpad milisaniyeyi doğru ölçse bile skorbord tribünden okunamıyorsa, kulvar sayısına yetmiyorsa ya da birkaç sezonda klorlu nemden arızalanıyorsa sistemin tamamı zayıf görünür. Skorbordun nasıl çalıştığını Yüzme Yarışlarında Skorbord Sistemleri Nasıl Çalışır? yazımızda anlattık; bu rehber ise bir adım sonrasına, yani doğru skorbordu seçmeye odaklanıyor.
Aşağıda skorbord türlerini, ekran boyutu ve karakter yüksekliği hesabını, grafik LED ekranlarda piksel aralığı seçimini, parlaklık ve koruma sınıfını, uluslararası yarışmaya uygunluk kriterlerini, montaj yerini ve zaman ölçüm entegrasyonunu sırasıyla ele alıyoruz. Yazının sonunda teklif karşılaştırırken kullanabileceğiniz 11 maddelik bir kontrol listesi bulacaksınız.
Havuz skorbordu çeşitleri nelerdir?
Yüzme havuzlarında tek bir “skorbord” yoktur; tesisin kullanım amacına göre birbirini tamamlayan birkaç ekran tipi bulunur. Doğru seçim, önce hangi bilginin kime gösterileceğini belirlemekle başlar.
- Kulvar (lane) skorbordu: Her kulvar için kulvar numarası, sıralama ve süreyi segment rakamlarla gösterir. Kulüp ve okul havuzlarında en yaygın, en ekonomik çözümdür.
- Grafik (matris) LED skorbord: Yarış adı, seri numarası, sporcu adı, takım, ara ve final süreleri gibi tüm yarış verisini harf ve rakamla gösterir. Ulusal ve uluslararası yarış düzenleyen tesislerde tercih edilir.
- Rekor skorbordu: Tesis, ulusal ve dünya rekorlarını sabit olarak gösterir; yarış anında rekor kırıldığında güncellenir.
- Takım skorbordu: Bayrak ve takım yarışlarında takım puanlarını ve sıralamayı izler.
- Sutopu skorbordu ve atak süresi cihazları: Maç süresi, periyot, skor ve 30 saniyelik atak süresini gösterir. Yüzme skorbordları yazılım değişikliğiyle sutopu moduna geçirilebilir.

Tüm ekran tiplerinin teknik ölçülerini ve güç değerlerini Skorbord Sistemleri hizmet sayfamızdaki ekipman sekmelerinde, start blokları ve kulvar halatları gibi tamamlayıcı ürünleri ise Olimpik Havuz Ekipmanları kategorimizde inceleyebilirsiniz.
Skorbord ekran boyutu ve karakter yüksekliği nasıl hesaplanır?
Skorbord boyutunu belirleyen asıl değer ekranın kendisi değil, üzerindeki karakterlerin yüksekliğidir. Karakter yüksekliği; ekranı izleyen en uzak kişinin, yani tribünün en arka sırasının ya da havuzun karşı ucundaki start bölgesinin mesafesine göre seçilir. Ekran genişliği ve yüksekliği ise bu karakter yüksekliği ile gösterilecek satır ve sütun sayısının sonucudur.
Sektörde kullanılan pratik yaklaşım iki eşik tanımlar: rahat okuma için her metre izleme mesafesine yaklaşık 5 mm karakter yüksekliği, okunabilirliğin alt sınırı için ise yaklaşık 2 mm. Bu bir standart değil, LED gösterge üreticilerinin ortak mühendislik kabulüdür; skorbord parlaklığı ve kontrast yüksekse alt sınıra yaklaşılabilir, ama yarış sonuçlarının herkes tarafından okunması gereken tesislerde rahat okuma eşiği esas alınmalıdır.
Karakter yüksekliği hesabı
Rahat okuma: H (mm) ≈ D (m) × 5
Alt sınır: H (mm) ≈ D (m) × 2
H = karakter yüksekliği · D = skorborddan en uzak izleyiciye mesafe
Örnek: 8 kulvarlı, 50 m'lik kapalı bir havuzda tribünün en arka koltuğu skorborda 34 m uzaklıktaysa, rahat okuma için 34 × 5 ≈ 170 mm karakter gerekir. Bu durumda piyasadaki 180 mm segment rakamlı kulvar skorbordu doğru seçimdir; 100 mm rakamlı bir ekran yalnızca alt sınırı karşılar.
| En uzak izleyici | Rahat okuma | Alt sınır | Tipik tesis |
|---|---|---|---|
| 15 m | 75–100 mm | 30 mm | Okul, otel ve antrenman havuzu |
| 25 m | 125–150 mm | 50 mm | 25 m kısa kulvar yarı olimpik havuz |
| 35 m | 175–180 mm | 70 mm | Tribünlü 50 m olimpik havuz |
| 50 m | 250 mm | 100 mm | Büyük tribünlü uluslararası tesis |
Grafik LED skorbordda piksel aralığı ne olmalı?
Grafik skorbordlarda görüntü, LED piksellerden oluşan bir matrisle oluşturulur. İki pikselin merkezleri arasındaki mesafeye piksel aralığı (pitch) denir ve “P10” gibi milimetre cinsinden yazılır. Piksel aralığı küçüldükçe görüntü yakından daha net görünür, ama aynı ekran alanı için LED sayısı ve maliyet karesel olarak artar.
Yaygın kural şudur: metre cinsinden minimum izleme mesafesi yaklaşık olarak milimetre cinsinden piksel aralığına eşittir; ideal izleme mesafesi ise bunun 2–3 katıdır. Yüzme havuzunda en yakın izleyici genellikle tribünün ön sırası veya havuz başındaki hakem masası olduğundan, kapalı havuzlarda P6–P10, açık havuzlarda P10–P16 aralığı çoğu projede doğru dengeyi verir.
| Piksel aralığı | Minimum izleme | İdeal izleme | Uygun kullanım |
|---|---|---|---|
| P6 | 6 m | 12–18 m | Küçük tribünlü kapalı havuz, yakın izleme |
| P8 | 8 m | 16–24 m | Kapalı yarı olimpik ve olimpik havuz |
| P10 | 10 m | 20–30 m | Büyük kapalı salon veya gölgeli açık havuz |
| P16 | 16 m | 32–48 m | Doğrudan güneş alan açık olimpik havuz |
Kulvar skorbordu gibi yalnızca rakam gösteren ekranlarda piksel aralığı yerine segment yüksekliği konuşulur; bu ekranlarda bir önceki bölümdeki karakter yüksekliği hesabı doğrudan kullanılır.
Kapalı ve açık havuzda skorbord parlaklığı ve koruma sınıfı ne olmalı?
Parlaklık nit (cd/m²) ile ifade edilir. Kapalı havuzlarda 1.500–2.500 nit yeterlidir; daha yüksek parlaklık hem göz yorar hem de su yüzeyinde yansıma yapar. Doğrudan güneş alan açık havuzlarda ise 5.000–7.000 nit gerekir. İyi bir skorbordda ortam ışığı sensörü bulunur ve parlaklığı gün içinde otomatik ayarlar; bu, gece yarışlarında göz kamaşmasını önler ve enerji tüketimini düşürür.
Havuz holü, elektronik için zorlu bir ortamdır: yüksek bağıl nem, klor ve kloramin buharı ile sıçrayan su bir arada bulunur. Bu nedenle skorbordun ön yüzü EN 60529'a göre en az IP65, arka yüzü en az IP54 korumada olmalı; devre kartları neme ve kimyasal buhara karşı konformal kaplamayla korunmalıdır. Kasa malzemesinde alüminyum veya korozyona dayanıklı boyalı çelik, bağlantı elemanlarında paslanmaz çelik aranmalıdır.
- Kapalı havuz: 1.500–2.500 nit, ön yüz IP65, arka yüz IP54, konformal kaplamalı kartlar.
- Açık havuz: 5.000–7.000 nit, ön ve arka yüz IP65, UV dayanımlı kasa ve ön panel.
- Her iki durumda: geniş yatay görüş açısı (en az 140°), parlama önleyici ön yüz ve otomatik parlaklık ayarı.
Kapalı havuzlarda nem kontrolü skorbord ömrünü doğrudan etkiler; holde nem ve havalandırmanın nasıl planlandığını Kapalı Yüzme Havuzları yazımızda bulabilirsiniz.
Skorbord kaç kulvar ve hangi yarış bilgilerini göstermeli?
Skorbordun satır sayısı havuzun kulvar sayısına eşit olmalıdır. World Aquatics tesis kurallarına (FR) göre olimpik ve dünya şampiyonası havuzları 10 kulvarlı planlanır ve kulvarlar 0'dan 9'a numaralandırılır; bu nedenle uluslararası yarış hedefleyen bir 50 m havuzda skorbord 10 satır göstermelidir. 8 kulvarlı yarı olimpik ve kulüp havuzlarında 8 satır yeterlidir, ama ileride kulvar eklenme ihtimali varsa modüler bir ekran seçmek ekonomik olur.
Resmi dereceler World Aquatics yarış kurallarına (SW 11) göre saniyenin yüzde biri hassasiyetle kaydedilir ve gösterilir. Zaman ölçüm sistemi içeride daha yüksek çözünürlükle çalışsa da skorbord dereceyi “1:52.04” biçiminde, iki ondalık basamakla vermelidir. Havuz ölçüsü ile kulvar düzeninin birbirine etkisini Olimpik Havuz Ölçüleri Rehberi yazımızda ayrıntılı anlattık.
Grafik skorbordda gösterilmesi gereken alanlar
Ulusal ve uluslararası yarışlarda seyircinin ve hakemlerin beklediği temel alanlar şunlardır:
- Yarış numarası ve adı (örneğin “200 m Serbest Erkekler”) ile seri numarası
- Çalışan yarış süresi ve tamamlanan tur bilgisi
- Kulvar numarası, sıralama, sporcu adı ve takım/ülke kısaltması
- Ara süreler (split) ve final derecesi
- Rekor kırıldığında tesis, ulusal veya dünya rekoru göstergesi
- Bayrak yarışlarında erken çıkış (relay takeover) ve diskalifiye işareti
Her skorbord uluslararası yarışmalar için uygun mudur?
Hayır. Her skorbord uluslararası yarışmalar için uygun değildir. Bir skorbordun teknik olarak doğru süre göstermesi, o tesiste uluslararası yarış düzenlenebileceği anlamına gelmez. Uluslararası yarışlarda skorbord tek başına değil, start sistemi, touchpad, lane box, kontrol ünitesi ve sonuç yazılımıyla birlikte bir bütün olarak değerlendirilir ve bu bütünün belli kriterleri karşılaması gerekir.
İlk ve en belirleyici kriter markadır. Skorbord sisteminin ve tamamlayıcı ürünlerinin (zaman ölçüm sistemi, touchpad, start blokları, kulvar halatları) markalarının World Aquatics'in resmi partneri veya sponsoru olması ya da bu kuruluşun onayladığı (approved) markalar arasından seçilmiş olması gerekir. Olimpiyat Oyunları ve dünya şampiyonaları gibi en üst düzey organizasyonlarda yalnızca bu markaların ekipmanı kullanılır; kıta şampiyonaları ve uluslararası mitinglerde de organizatör federasyon aynı şartı arar.
Bu nedenle tesisinizde hangi seviyede yarış düzenlemek istediğinizi skorbord seçiminden önce netleştirmeniz gerekir. Kulüp yarışları, okul müsabakaları ve antrenman için yüksek doğruluklu, CE belgeli ve test raporlu bir sistem yeterlidir; ulusal şampiyonalar için Türkiye Yüzme Federasyonu'nun, uluslararası yarışlar için ise World Aquatics'in ve ilgili kıta federasyonunun (Avrupa için European Aquatics) şartları esas alınır.
Uluslararası yarışlarda skorbord ve zaman ölçüm sisteminde aranan başlıca kriterler
Organizatör federasyon, tesisi yarışa kabul etmeden önce genellikle şu noktaları kontrol eder:
- Marka onayı: Skorbord ve tamamlayıcı ürün markalarının World Aquatics partneri, sponsoru veya onaylı tedarikçisi olması
- Bütünleşik otomatik hakemlik sistemi: Start sistemi, erken çıkış tespiti, her iki havuz ucunda touchpad ve yedek el butonlarının tek sistem olarak çalışması
- Kulvar kapasitesi: Olimpik havuzda 0–9 numaralı 10 kulvarın tamamının skorbordda gösterilmesi
- Derece gösterimi: Resmi derecelerin 0,01 saniye hassasiyetle, ara süreler, sıralama ve rekor göstergesiyle birlikte verilmesi
- Yedeklilik: Ana sistem arızalandığında yarışı kesintisiz sürdürecek yedek zaman ölçüm ve yarış kurtarma (race recovery) özelliği
- Veri çıkışı: Sonuçların resmi sonuç yazılımına, televizyon yayın grafiklerine ve çevrim içi canlı sonuç sistemlerine aktarılabilmesi
- Belgelendirme: Ürünlerin CE belgesi, bağımsız laboratuvar doğruluk test raporu ve tesisin federasyon tarafından onaylanmış (homologasyonlu) olması
Teklif alırken tedarikçiden, önerdiği markanın World Aquatics ile ilişkisini gösteren belgeyi ve hedeflediğiniz yarış seviyesine uygunluk beyanını yazılı olarak isteyin. Uluslararası yarışlarda havuz geometrisi için aranan şartları FINA Havuz Standartları yazımızda bulabilirsiniz.
Skorbord nereye ve nasıl monte edilmeli?
Skorbord, tribündeki seyirci ve havuz başındaki sporcular tarafından aynı anda görülebilecek yere konur. Çoğu projede bu yer, tribünün karşısındaki uzun duvar ya da bitiş ucunun üstündeki duvardır. Bitiş ucuna konan skorbord, yarışı bitiren sporcunun derecesini duvardan dönmeden görmesini sağlar; tribün karşısına konan skorbord ise seyirci için en iyi açıyı verir. Büyük tesislerde bu nedenle iki ekran birlikte kullanılır.
Montajda gözden kaçan en önemli konu gün ışığıdır. Pencere veya cam cephe karşısına konan bir skorbord, gün içinde hem doğrudan ışık alır hem de su yüzeyindeki yansımayla okunmaz hale gelir. Ekranın alt kenarı, havuz başındaki kişilerin ve ekipmanın görüşü kapatmaması için genellikle zeminden en az 2,5–3 m yukarıda olmalı; ekran tribüne doğru hafifçe eğilerek montaj yapılmalıdır.
Proje aşamasında planlanması gereken altyapı
Skorbord sonradan alınan bir cihaz gibi görünse de kablo ve güç altyapısı inşaat sırasında hazırlanmazsa duvar kırmak, sıva üstü kanal çekmek veya montajı istenmeyen bir yere almak zorunda kalınır. Bu nedenle skorbord kararının projelendirme aşamasında verilmesi gerekir.
- Zaman ölçüm konsolundan skorborda veri hattı (RS-485 veya Ethernet) için boş boru ve çekme teli
- Skorbord için ayrı sigortalı, kaçak akım korumalı 230 V besleme hattı (örnek: bir kulvar skorbordu ortalama 475 W, en fazla 900 W çeker)
- Duvarda skorbord ağırlığını taşıyacak ankraj veya çelik konsol (kulvar skorbordu yaklaşık 75 kg)
- Her iki havuz ucunda touchpad ve kulvar kutusu (lane box) bağlantı soketleri
- Bakım için ekranın arkasına veya önüne erişim alanı ya da platform
Skorbord zaman ölçüm sistemiyle nasıl entegre olur?
Skorbord kendi başına süre ölçmez; dereceyi zaman ölçüm sisteminden alır. Start cihazı yarışı başlattığında sistem kontrol ünitesi süreyi başlatır, sporcu bitiş duvarındaki touchpad'e dokunduğunda o kulvarın süresi durur ve veri lane box üzerinden kontrol ünitesine, oradan da skorborda gider. Touchpad'in çalışma prensibini Touchpad Sistemi Nedir?, sistemin bütününü ise Olimpik Havuz Zaman Ölçüm Sistemleri yazımızda bulabilirsiniz.
Seçim yaparken skorbordun mevcut veya planlanan zaman ölçüm sistemiyle aynı veri protokolünü konuştuğundan emin olun. Farklı markaların ekipmanını bir araya getirmek çoğu zaman ara çevirici ve özel yazılım gerektirir; bu da arıza noktasını artırır. Artemis'in kurduğu sistemlerde start, touchpad, lane box, kontrol ünitesi, termal yazıcı ve skorbord tek sistem olarak çalışır; zamanlama sistemi TÜBİTAK UME testlerinde 10 dakikada 0,000 saniye sapmayla doğrulanmıştır.
Skorbord, ses ve aydınlatma sistemleriyle birlikte merkezi olarak yönetilmek isteniyorsa havuz otomasyonu altyapısına bağlanabilir.
Skorbord teklifi karşılaştırırken 11 maddelik kontrol listesi
Aynı görünen iki teklif arasındaki farkı genellikle şu sorular ortaya çıkarır:
- 01En uzak izleyici mesafesi ölçüldü mü ve karakter yüksekliği buna göre mi seçildi?
- 02Skorbordun satır sayısı havuzun kulvar sayısına (olimpik havuzda 10) eşit mi?
- 03Kapalı havuz için 1.500–2.500 nit, açık havuz için 5.000–7.000 nit parlaklık ve otomatik parlaklık ayarı var mı?
- 04Ön yüz IP65, arka yüz en az IP54 mü ve devre kartları konformal kaplamalı mı?
- 05Grafik skorbordda piksel aralığı en yakın izleyici mesafesine uygun mu?
- 06Skorbord, zaman ölçüm sistemiyle aynı veri protokolünü ara çevirici olmadan kullanıyor mu?
- 07Dereceler 0,01 s hassasiyetle, ara süreler ve rekor göstergesiyle birlikte gösterilebiliyor mu?
- 08Sutopu, atlama veya antrenman modu gibi ek kullanım senaryoları yazılımla destekleniyor mu?
- 09Veri hattı, güç hattı ve duvar ankrajı proje çizimlerinde yer alıyor mu?
- 10Uluslararası yarış hedefleniyorsa, skorbord ve tamamlayıcı ürün markaları World Aquatics partneri, sponsoru veya onaylı markası mı?
- 11CE belgesi, garanti süresi, yedek parça ve servis süresi yazılı olarak verildi mi?
Sonuç: Skorbordu ekran olarak değil, sistem olarak seçin
Doğru skorbord, katalogdaki en büyük ya da en parlak ekran değildir. Tribünün en arka sırasından okunan karakter yüksekliğine, havuzun kulvar sayısına, ortamın neme ve ışığa göre gerektirdiği koruma ve parlaklığa sahip, zaman ölçüm sistemiyle tek sistem gibi çalışan ekrandır. Bu kararlar inşaat başlamadan verildiğinde kablo, güç ve montaj altyapısı da maliyetsiz biçimde hazırlanır.
Yarışma havuzu projenizde skorbord, touchpad ve zaman ölçüm altyapısını birlikte planlamak isterseniz Olimpik Havuzlar ve Skorbord Sistemleri sayfalarımızı inceleyebilir, tesisinize özel ölçü ve yerleşim önerisi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Havuz skorbordu hakkında sık sorulan sorular
Yüzme havuzu skorbordu ne kadar büyük olmalı?
Skorbord boyutu, karakter yüksekliğinden ve gösterilecek satır sayısından hesaplanır. Rahat okuma için en uzak izleyici mesafesinin her metresine yaklaşık 5 mm karakter yüksekliği gerekir; örneğin 34 m mesafe için 170–180 mm. Satır sayısı kulvar sayısına eşit olmalıdır.
Olimpik havuz skorbordu kaç kulvar göstermelidir?
World Aquatics tesis kurallarına göre olimpik ve dünya şampiyonası havuzları 0'dan 9'a numaralanan 10 kulvarla planlanır. Bu nedenle uluslararası yarış hedefleyen 50 m havuzlarda skorbord 10 satır göstermelidir; 8 kulvarlı havuzlarda 8 satır yeterlidir.
Kapalı havuz skorbordu için kaç nit parlaklık yeterlidir?
Kapalı havuzlarda 1.500–2.500 nit parlaklık yeterlidir. Daha yüksek parlaklık su yüzeyinde yansıma ve göz yorgunluğu yapar. Doğrudan güneş alan açık havuzlarda ise 5.000–7.000 nit gerekir; otomatik parlaklık ayarı her iki durumda da önerilir.
Grafik skorbord mu, kulvar skorbordu mu seçilmeli?
Yalnızca kulvar, sıra ve süre gösterilecek kulüp ve okul havuzlarında kulvar skorbordu yeterli ve ekonomiktir. Sporcu adı, takım, ara süre ve yarış bilgisinin gösterileceği ulusal veya uluslararası yarış tesislerinde grafik LED skorbord tercih edilmelidir.
Mevcut bir havuza sonradan skorbord eklenebilir mi?
Evet, ancak veri ve güç hattı inşaatta hazırlanmamışsa sıva üstü kanal, duvar kırımı veya istenmeyen bir montaj yeri gerekebilir. Seyyar kulvar skorbordları ve kablosuz bağlantılı çözümler, tadilat gerektirmeden mevcut havuzlara eklenebilir.
Her skorbord uluslararası yarışmalarda kullanılabilir mi?
Hayır. Uluslararası yarışlarda skorbord ve tamamlayıcı ürünlerin (zaman ölçüm, touchpad, start blokları) markalarının World Aquatics partneri, sponsoru veya onayladığı markalar arasından seçilmiş olması gerekir. Ayrıca sistemin 10 kulvarı göstermesi, 0,01 s hassasiyet, yedek zaman ölçüm ve federasyon onayı şartlarını karşılaması beklenir.
Yüzme skorbordu sutopu maçlarında kullanılabilir mi?
Evet. Uygun yazılıma sahip yüzme skorbordları program değişikliğiyle sutopu skorborduna dönüştürülebilir; maç süresi, periyot ve skor gösterilir. 30 saniyelik atak süresi cihazları havuzun iki ucuna ayrıca konumlandırılır.
Tesisinize uygun skorbordu birlikte belirleyelim
Havuz ölçüsünü, kulvar sayısını ve tribün yerleşimini paylaşın; karakter yüksekliği, ekran tipi ve montaj yeri için ücretsiz ön değerlendirme hazırlayalım.





